Advies Formateur 12-04-2010.

Gemeente Losser
Verkiezingen 2010
Advies formateur W. Blokland
Losser, 9 april 2010

Inleiding
De verkiezingen voor de gemeenteraad op 3 maart 2010 hebben in Losser geleid tot de
volgende zetelverdeling:
CDA 6
VVD 5
Burgerforum 4
PvdA 2
SDGL 2

Direct na de verkiezingen is een informatiefase gestart onder leiding van de heer Kemperman.
Deze informatiefase is geëindigd met de nota “vertrouwen door samenspel”, een nota die door
alle partijen in de gemeenteraad is onderschreven.
Deze nota was het vertrekpunt voor de formatiefase. Het CDA heeft hierin als grootste partij
het voortouw genomen. Toen echter bleek dat de onderhandelingen over mogelijke coalities
niet op korte termijn tot het gewenste resultaat zouden leiden, is, mede op advies van de
burgemeester, besloten een formateur in te schakelen. Naar ik heb begrepen, werd dit besluit
breed gedragen door de gemeenteraad. Ik heb mij dan ook beschouwd als formateur voor de
gehele gemeenteraad.
Opdracht
De opdracht die ik heb meegekregen voor de formatie was: probeer een college te vormen op
basis van de resultaten van de nota “vertrouwen door samenspel”. Belangrijke kernwaarden in
de nota zijn bestuurlijke rust, respect en vertrouwen. Die begrippen heb ik steeds als
uitgangspunten in mijn gesprekken gebruikt.
Een belangrijk onderdeel van de opdracht was snelheid. Omdat er sinds de verkiezingen al
bijna vijf weken waren verstreken, werd er op korte termijn een uitkomst verwacht.
Werkzaamheden
Om de opdracht te kunnen vervullen, ben ik op dinsdagmorgen 6 april 2010 met de
werkzaamheden gestart. Het was een dag van hard werken. In de ochtend ben ik gestart met
het consulteren van alle partijen. Op grond van de uitkomsten van deze gesprekken heb ik ’s
avonds vervolggesprekken gevoerd met CDA en VVD.
In eerste instantie was mijn bedoeling om de werkzaamheden op 6 april af te ronden en op die
dag een college te kunnen presenteren of anderszins met een advies te komen. Voor partijen
was dit echter te snel. Men vroeg tijd voor terugkoppeling met de achterban en voor
gesprekken met andere partners. Om die reden heb ik mijn werkzaamheden voorgezet op
vrijdag 9 april 2010.
Op die dag hebben bovengenoemde partijen mij hun standpunten meegedeeld. Op verzoek
van partijen heb ik nog eens andere mogelijkheden voor een college met voldoende
ondersteuning in de gemeenteraad tegen het licht te houden.

Daartoe heb ik ’s middags wederom gesprekken gevoerd met alle partijen. Na bestudering van
de verslagen van alle gesprekken, het rapport “stabiel tot de verkiezingen” van de heer Meijer
en de nota “samenspel door vertrouwen”, heb ik mijn conclusies getrokken.
Deze conclusies heb ik die avond telefonisch of persoonlijk meegedeeld.

Conclusies

Voordat ik tot inhoudelijke conclusies kom, wil ik enkele opmerkingen maken over houding
en gedrag. Mede in het licht van de uitkomsten van het rapport van de heer Meijer en de
intenties die zijn uitgesproken in “vertrouwen door samenspel” bevreemdt mij de manier
waarop enkele partijen en betrokkenen elkaar benaderen. Daarnaast heeft het gemak waarmee
procedurele afspraken anders worden uitgelegd mijn werk als formateur niet vergemakkelijkt.
Daar waar het aankomt op de inhoudelijke beoordeling van de politieke situatie, kan ik u
melden dat er volgens mij geen mogelijkheden zijn om op basis van vertrouwen en respect
een stabiel college te vormen. Ik heb alle mogelijkheden en voorkeuren van partijen
uitgebreid tegen het licht gehouden en zag onvoldoende draagvlak om tot de vorming van een
voldoende ondersteund college te komen.
Als formateur had dit voor mij aanleiding kunnen zijn om mijn opdracht terug te geven en
mijn opdracht zonder advies of aanbeveling af te ronden. Er zijn echter enkele argumenten die
mij ertoe brengen mijn werkzaamheden toch af te ronden met een advies aan de
gemeenteraad.
Alle partijen in de gemeenteraad streven naar een sterke zelfstandige gemeente Losser.
Daarnaast is er het verlangen naar rust, respect en vertrouwen. Dit is ook door alle partijen in
de gesprekken onderschreven. Om dit resultaat te bereiken zie ik op dit moment vanuit de
onderhandelingen echter onvoldoende basis. Een situatie van onvoldoende onderling
vertrouwen en een gebrek aan respect wil ik voorkomen.

Advies

In zijn rapport “Stabiel tot de verkiezingen” geeft de heer Meijer een aantal argumenten om te
kiezen voor een “zakencollege”. Na mijn consultatie ben ik tot de conclusie gekomen dat die
argumenten nog steeds opportuun zijn. Losser staat voor grote financiële en bestuurlijke
opgaven, terwijl de kans op een stabiel college, gebaseerd op respect en vertrouwen en met
een meerderheid in de raad zeer gering is.
Mijn advies aan de gemeenteraad is dan ook om opnieuw te kiezen voor een dergelijke
constructie Zoek wethouders op basis van kwaliteit, ervaring en verbindend vermogen en van
buiten de gemeenteraad. Omdat de meeste partijen hebben gepleit voor twee wethouders, ligt
dat aantal het meest voor de hand. Daarbij hebben de afgelopen maanden aangetoond dat
Losser met twee kwalitatief goede wethouders prima uit de voeten kan.

De meeste logische stap is dat de twee grootste partijen uit de gemeenteraad in deze
constructie de wethouders leveren. Echter het belangrijkste criterium is kwaliteit. Dat zal ook
het onderscheidende criterium moeten zijn waarmee de kandidaten de raad bij hun benoeming
moeten overtuigen.
Deze oplossing biedt voor Losser volgens mij de grootste kans op succes.